Εκτέλεση Προϋπολογισμού Δήμων βάσει Π.Δ.54/2018

 

Σύμφωνα με το νέο Λογιστικό Πλαίσιο της Γενικής Κυβέρνησης (Π.Δ.54/2018), οι Δήμοι καταρτίζουν και εκτελούν τον Προϋπολογισμό τους από 1/1/2026, στον 5^ο βαθμό της οικονομικής ταξινόμησης (7 ψηφία) και ανά Υπηρεσία (3 ψηφία). Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι Α.Λ.Ε. της μείζονας κατηγορίας 21 «Παροχές σε εργαζόμενους», που αναπτύσσονται υποχρεωτικά στον 6^ο βαθμό (10 ψηφία) και ανά Υπηρεσία (3 ψηφία).

 

Δομή Ταξινομήσεων

Η οικονομική ταξινόμηση και η ταξινόμηση «Υπηρεσία» αναπτύσσονται ως εξής:

Βαθμός	| Ταξινόμηση «Υπηρεσία»|	Οικονομική Ταξινόμηση
1ος	ΧΧΧ	Χ
2ος		Χ . Χ
3ος		Χ . Χ . Χ
4ος		Χ . Χ . Χ . ΧΧ
5ος		Χ . Χ . Χ . ΧΧ . ΧΧ
6ος		Χ . Χ . Χ . ΧΧ . ΧΧ . ΧΧΧ

 

 

Οι Δήμοι, δύναται να αναπτύξουν περαιτέρω τόσο την οικονομική ταξινόμηση, όσο και την ταξινόμηση «Υπηρεσίες» για ίδια πληροφόρηση, ανάλογα με τις ανάγκες τους[1].

 

Υποχρεωτικός βαθμός κατάρτισης και εκτέλεσης Προϋπολογισμού

Ανεξαρτήτως, όμως, της επιλογής αυτής, ο έλεγχος του Προϋπολογισμού από το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των Ο.Τ.Α., καθώς και η εκτέλεσή του πραγματοποιούνται υποχρεωτικά στον 5^ο βαθμό της οικονομικής ταξινόμησης (7 ψηφία) και ανά Υπηρεσία (3 ψηφία), με εξαίρεση τη μείζονα κατηγορία 21 «Παροχές σε εργαζόμενους», που πραγματοποιείται στον 6^ο βαθμό (10 ψηφία) και ανά Υπηρεσία (3 ψηφία).

Δηλαδή, τόσο η βεβαίωση και είσπραξη των Εσόδων (Χρηματικοί Κατάλογοι, Τριπλότυπα Βεβαίωσης, Οίκοθεν Βεβαιωτικά Σημειώματα, Γραμμάτια Είσπραξης), όσο και η διενέργεια και πληρωμή των Δαπανών (Πρωτογενές, Τεκμηριωμένο, Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης, Απόφαση Ανάθεσης, Σύμβαση, έκδοση και εξόφληση Χρηματικού Εντάλματος Πληρωμής) διενεργούνται υποχρεωτικά στον 5^ο βαθμό οικονομικής ταξινόμησης (με εξαίρεση τη μισθοδοσία).

 

Οι τρεις επιλογές των Δήμων

Με βάση τα παραπάνω, οι Δήμοι έχουν τρεις εναλλακτικές ως προς την κατάρτιση και εκτέλεση του Προϋπολογισμού τους:

1. Να μην αναπτύξουν περαιτέρω το Σχέδιο Λογαριασμών, παραμένοντας στον 5^ο βαθμό (με εξαίρεση τη μισθοδοσία).
2. Να αναπτύξουν μέρος ή το σύνολο των Λογαριασμών στον 6^ο βαθμό, αποκλειστικά για λόγους ίδιας πληροφόρησης, εγκρίνοντας την περαιτέρω ανάλυση στα συλλογικά όργανα (Δημοτική Επιτροπή και Δημοτικό Συμβούλιο).
3. Να αναπτύξουν μέρος ή το σύνολο των Λογαριασμών στον 6^ο βαθμό, αποκλειστικά για λόγους ίδιας πληροφόρησης, χωρίς έγκριση της περαιτέρω ανάλυση από συλλογικό όργανο.

Η πρώτη είναι εκείνη που προσφέρει τη μεγαλύτερη ευελιξία στις διοικήσεις και τις υπηρεσίες των Δήμων. Απαιτεί σαφώς, λιγότερες αναμορφώσεις του Προϋπολογισμού και συνοδεύεται από την σταδιακή ανάπτυξη ενός πλήθους εξειδικευμένων μητρώων για την αναλυτική παρακολούθηση κρίσιμων πληροφοριών (πάγια, αποθήκη, μισθώσεις, απαιτήσεις, οφειλές, τραπεζικοί λογαριασμοί κ.ά.). Πρόκειται για την προσέγγιση που, κατά την άποψή μας, αξιοποιεί ουσιαστικά τις δυνατότητες του νέου Λογιστικού Πλαισίου, οδηγώντας σε έναν σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό Δήμο.

Η δεύτερη επιλογή μεταφέρει μηχανιστικά τον τρόπο λειτουργίας των τελευταίων είκοσι ετών στο νέο σύστημα, ακυρώνοντας στην πράξη τη φιλοσοφία και τις νέες δυνατότητές του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ανάγκη χρήσης Προσαρτήματος στην Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης, προκειμένου να αποτυπώνονται οι κατωτεροβάθμιοι λογαριασμοί, παρότι η Α.Α.Υ. εκδίδεται στον 5^ο βαθμό[2].

Η τρίτη επιλογή συνιστά μια «χρυσή τομή» μεταξύ ευελιξίας και πληροφόρησης. Παρέχει τη δυνατότητα αναλυτικής παρακολούθησης σε κατωτεροβάθμιους λογαριασμούς για εσωτερικούς σκοπούς, επιτρέπει τη δημιουργία 6^οβάθμιων Α.Λ.Ε. και τη μεταφορά πιστώσεων χωρίς αναμόρφωση, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επηρεάζεται ο 5ος βαθμός (πλην μισθοδοσίας). Στην περίπτωση αυτή, η Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης εκδίδεται στον 5ο βαθμό (ή στον 6ο για τη μισθοδοσία), χωρίς ανάγκη προσαρτήματος.

Ζήτημα εξειδίκευσης πίστωσης

Η υιοθέτηση της πρώτης ή της τρίτης επιλογής εγείρει εύλογα το ερώτημα αν υφίσταται υποχρέωση εξειδίκευσης πίστωσης, σύμφωνα με την περ. ε’ της παρ. 1 του άρθρου 58 του Ν.3852/2010 (ΦΕΚ Α’ 87 – 7/6/2010), όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 203 του Ν.4555/2018 (ΦΕΚ Α’ 133 – 19/7/2018)[3]. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, «εξειδικευμένη θεωρείται η πίστωση, όταν κατονομάζεται ρητά η συγκεκριμένη δαπάνη για την οποία προορίζεται και προσδιορίζεται στο αναλυτικότερο δυνατό επίπεδο κωδικοποίησης του προϋπολογισμού».

Το νέο Σχέδιο Λογαριασμών που προβλέπει το Π.Δ.54/2018 (οικονομική ταξινόμηση), βασίζεται στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών και περιλαμβάνει Α.Λ.Ε. που κατονομάζουν ρητά τη φύση του Εσόδου ή της Δαπάνης. Ενδεικτικά. ο Α.Λ.Ε. 2.4.2.09.03 «Έξοδα για λογιστικές, ελεγκτικές και μηχανογραφικές υπηρεσίες», είναι εξειδικευμένος, καθώς κατονομάζει ρητά μεν, μη ομοειδείς δε κατηγορίες δαπανών. Άλλωστε, παρότι πρόκειται για έναν ενιαίο Α.Λ.Ε., κάθε κατηγορία δαπάνης υλοποιείται διακριτά (πρωτογενές αίτημα, τεκμηριωμένο αίτημα, Απόφαση Ανάληψης Υποχρέωσης κ.ο.κ.) βάσει του Ν.4412/2016 περί Δημοσίων Συμβάσεων.

Το αναλυτικότερο δυνατό επίπεδο κωδικοποίησης είναι ο 5^ος υποχρεωτικός βαθμός ανάπτυξης (και 6^ος για τη μισθοδοσία).

Με βάση τα παραπάνω, θεωρούμε πως η συντριπτική πλειονότητα των Α.Λ.Ε. πληροί και τις δυο προϋποθέσεις του νόμου και, συνεπώς δεν απαιτείται εξειδίκευση πίστωσης.

 

Ανάθεση συμβάσεων όμοιων ή ομοειδών δαπανών ανά Δημοτική Ενότητα ή Βαθμίδα Εκπαίδευσης

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα της ορθής αξιοποίησης του νέου πλαισίου αποτελούν οι περιπτώσεις αυτοτελούς αντιμετώπισης όμοιων ή ομοειδών δαπανών ανά Δημοτική Ενότητα[4] ή ανά Βαθμίδα Εκπαίδευσης[5], όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διάκριση δεν θα πρέπει να γίνεται μέσω περαιτέρω ανάπτυξης της οικονομικής ταξινόμησης, αλλά μέσω αξιοποίησης επιπλέον διαστάσεων – ταξινομήσεων του Προϋπολογισμού (π.χ. γεωγραφική ταξινόμηση ή ταξινόμηση κατά βαθμίδα εκπαίδευσης), όπως ρητά αναφέρει το άρθρο 7 του Π.Δ. 54/2018[6].

Για παράδειγμα, η προμήθεια υλικών συντήρησης μπορεί να πραγματοποιείται στον ίδιο Α.Λ.Ε. και στην ίδια Υπηρεσία, αλλά να διαφοροποιείται ως προς τη Δημοτική Ενότητα. Συγκεκριμένα:

Δημοτική Ενότητα 1
Υπηρεσία	030 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
Α.Λ.Ε.	2.4.1.01.06 «Υλικά συντήρησης και επισκευής κτιρίων και έργων υποδομών»
Γεωγραφική Ταξινόμηση	Δημοτική Ενότητα 1

 

Δημοτική Ενότητα 2
Υπηρεσία	030 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
Α.Λ.Ε.	2.4.1.01.06 «Υλικά συντήρησης και επισκευής κτιρίων και έργων υποδομών»
Γεωγραφική Ταξινόμηση	Δημοτική Ενότητα 2

 

Αντίστοιχα, η προμήθεια γραφικής ύλης μπορεί να πραγματοποιείται στον ίδιο Α.Λ.Ε. και στην ίδια Υπηρεσία, αλλά να παρακολουθείται διακριτά ως προς την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

 

Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση
Υπηρεσία	070 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Α.Λ.Ε.	2.4.1.01.01 «Γραφική ύλη»
Ταξινόμηση κατά βαθμίδα εκπαίδευσης	Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

 

Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Υπηρεσία	070 ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΣΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Α.Λ.Ε.	2.4.1.01.01 «Γραφική ύλη»
Ταξινόμηση κατά βαθμίδα εκπαίδευσης	Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

 

Η Δημοτική Ενότητα ή η Βαθμίδα Εκπαίδευσης δεν αποτελούν νέο βαθμό της οικονομικής ταξινόμησης, αλλά επιπλέον διάσταση πληροφόρησης, η οποία μπορεί να ενσωματωθεί στο πληροφοριακό σύστημα του Δήμου και να αποτυπώνεται στα σχετικά διοικητικά έγγραφα (π.χ. Πρωτογενές, Τεκμηριωμένο, ΑΑΥ, ΧΕΠ κ.ο.κ.).

Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη. Διότι η λανθασμένη ανάπτυξη της οικονομικής ταξινόμησης δημιουργεί αχρείαστη πολυπλοκότητα, αυξάνει τις αναμορφώσεις και περιορίζει την ευελιξία του συστήματος.

 

Σε κάθε περίπτωση, ο τρόπος με τον οποίο οι Δήμοι θα επιλέξουν να εφαρμόσουν το νέο Λογιστικό Πλαίσιο δεν αποτελεί μια τυπική τεχνική απόφαση, αλλά μια κρίσιμη επιλογή διοικητικής φιλοσοφίας. Η υπερβολική ανάλυση και η μηχανιστική μεταφορά πρακτικών του παρελθόντος ενδέχεται να περιορίσουν σημαντικά την καθημερινή λειτουργία, την ταχύτητα λήψης αποφάσεων και την ευελιξία των υπηρεσιών. Αντίθετα, η ορθολογική αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει το Π.Δ.54/2018, μπορεί να αποτελέσει μοχλό εκσυγχρονισμού, διαφάνειας και αποτελεσματικής διοίκησης, με άμεσο όφελος τόσο για τις υπηρεσίες όσο και για τη διοίκηση των Δήμων.

 

Θάνος Πολύδωρος,

Διευθύνων Σύμβουλος

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Α.Ε.

 

 

Υπόδειγμα Α.Α.Υ. (επιλογή 1 ή 3)

Υπόδειγμα Α.Α.Υ. με Προσάρτημα (επιλογή 2)

Υπόδειγμα Α.Α.Υ. ανά Δημοτική Ενότητα (επιλογή 1 ή 3)

 

[1] Άρθρο 2 της υπ’ αριθμ. 41522 – 28/7/2025 ΚΥΑ «Παροχή οδηγιών για την κατάρτιση του προϋπολογισμού των δήμων, οικονομικού έτους 2026» (ΦΕΚ Α’ 4157 – 30/7/2025).

[2] Υπ’ αριρθμ. Οικ. 214709 ΕΞ 2025 – ΥΠΕΘΟΟ 9/12/2025 Εγκύκλιος του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.

[3] Καθώς και με την παρ. 1 του άρθρου 14 του Ν.4625/2019 (ΦΕΚ Α’ 139 – 31/8/2019).

[4] Παρ. 14 του άρθρου 6 του Ν.4071/2012 (ΦΕΚ Α’ 85 – 11/4/2012).

[5] Παρ. 2 του άρθρου 34 του Ν.5270/2026 (ΦΕΚ Α’ 9 – 23/2/2026).

[6] Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Π.Δ.54/2018 (ΦΕΚ Α’ 103 – 13/6/2018) το Σχέδιο Λογαριασμών, σε συνδυασμό με το πληροφοριακό σύστημα του κάθε φορέα, οφείλει να επιτρέπει την ενσωμάτωση και άλλων τύπων ταξινομήσεων, πέραν των υποχρεωτικών (οικονομική ταξινόμηση και ταξινόμηση Ο.Τ.Α. «Υπηρεσίες»).